زمین شناسی

اطلاعات معدنی و زمین شناسی

پوکه معدنی

پوكه معدني چيست؟

 پوكه معدني دانه هاي سبك حاصل از فعاليتهاي آتشفشاني است . مزيت عمده پوکه معدني نسبت به مصالح ساختماني مشابه از قبيل شن و ماسه، وزن مخصوص بسيار كم 0)، دارا بودن درجه سختي بالا و نيز تخلخل / آن (حدود 7 فراوان مي باشد. رنگ اين ماده معدني سفيد يا خاكستري مايل به سفيد يا زرد است . پوكه معدني داراي دانه بندي هاي متفاوت از ذرات غباري تا قطعات بزرگ با قطر بيش از 100 ميليمتر است.هر يك از اندازه هاي فوق براي مصارف بخصوصي كاربرد دارند. نمونه اي از نحوه استخراج پوكه معدني به صورت عدسي هايي با قطر 50 تا 100 متر و ارتفاع حدود 5 متر در زير لايه هايي از خاك و سنگ وجود دارد. پس از حفر ترانشه توسط بلدوزر عمليات باطله برداري يعني برداشتن سنگ و خاك از روي لايه هاي پوكه معدني انجام مي شود. درمرحله بعد عمليات بارگيري به كمك لودر صورت مي پذيرد.ماده معدني به وسيله كاميون كمپرسي از محل معدن حمل مي شود.

 سابقه مصرف پوكه معدني مهندسين رومي در گذشته از اين ماده معدني رساختمان هاي باستاني سال 1348 شمسي ( 1969 ميلادي ) استفاده مي کردند . در حال حاضر علاوه بر مصرف داخل ايران به كشورهاي حاشيه خليج فارس، امارات متحده عربي، عربستان و... نيز صادر مي گردد.

**خواص پوكه معدني

 •وزن مخصوص پائين ( 5/ 0 تا 7 / • ) به طوري كه روي آب شناور مي ماند

 • عايق صدا، گرما و سرما

• مقاوم در مقابل آتش سوزي؛ به طوري كه تا 760 درجه سانتيگراد هيچ تغييري در حجم و شكل آن حاصل نمي شود. نقطه ذوب اين ماده معدني 1342 درجه سانتيگراد مي باشد.

 • استحكام؛ بتون و مصا لح تشكيل شده از پوكه معدني از ميزان بالاي دوام نسبت به وزن برخوردار مي باشد. موارد مصرف • جهت شيب بندي بامها و كف ساختمان (دانه ها و ذرات كوچكتر از 40 ميليمتر).

 • براي تهيه بلوكهاي سبك سقفي و ديواري، مو زائيك سبك، بتون سبك، براي قطعات باربر سبك و قطعات جدا كننده ( دانه ها و ذرات كوچكتر از 15 ميليمتر)  • بعنوان عايق حرارت براي سردخانه ها، گرمخانه ها و پوشش لوله هاي حرارتي (دانه هاي 2 تا 40 ميليمتر)

• براي استفاده كشاورزي در مناطق كم آب به دليل خاصيت جذب و نگهداري آب (از ذرات ريز تا دانه هاي 30 ميليمتري)

• براي رنگبري پارچه ها (قطعات 20 تا 50 ميليمتري)

• براي استفاده در ساختمان سدها، اسكله ها و پلها (ذرات پودر مانند)

 • نكته قابل توجه اينكه بتون ساخته شده از پوكه معدني علاوه بر سبكي، در مقابل عوامل مختلف مختلف محيطي نيز داراي استحكام و مقاومت فوق العاده اي مي باشد.

• مخلوط اين ماده با آهك شكفته تشكيل نوعي سيمان طبيعي را مي دهد كه در زير آب و بيرون آب سخت مي گردد در صنعت سيمان مي توان از اين م اده معدني به عنوان يكي از اجزاء مهم تشكيل دهنده سيمان استفاده نمود.

•درصد اختلال تا 40 % سيمان پرتلند پوزولان

 •درصد اختلاط بيش از 40 % سيمان پوزولاني

 

 

پوكه ، پوکه معدنی ، پوکه ، پوکه معدنی قروه

 

وكه ، پوکه معدنی ، پوکه ، پوکه معدنی قروه

انواع پوكه معدنی در سایزهای مختلف ، مستقیم از معدن . انواع پوكه ماسه ای ، عدسی ، نخودی ، بادامی ، مخلوط . با سرویس دهی عالی به سراسر ایران و قیمت مناسب



ساختمان خود را سبک بسازید.

استفاده از مواد و مصالح روز یک امر بدیهی و استاندارد در صنعت ساختمان می باشد. با توجه به زلزله خیز بودن ایران و قرار گیری آن بر روی کمربند زلزله نیاز آن است که از مصالح سبک تر استفاده شود.

*انتخاب پوكه با كییفیت بالا می تواند كیفیت كار شما را تضمین كند.

**بهترین و مرغوبترین حرف اول ماست, گسترش کسب و کارپوکه معدنی شعار ماست.


پوکه معدنی قروه

پوکه قروه مصالح مورد نیاز خود را جهت فروش به تمام نقاط ایران از تمام معادن این شهر(احمد آباد باش- قزل جکندو...) تامین میکند و با کمترین قیمت تمام شده در اختیار مشتریان خود میگذارد.


مشخصات پوکه معدنی

پوکه معدنی قروه متشکل از گدازه های آتشفشان است که پس از رسیدن به سطح زمین سرد شده و به صورت دانه های ریز و درشت متخلخل تشکیل گردیده و دارای مشخصات زیر می باشد:

· کیفیت و استحکام بسیار بالاتر از پوکه لیکا و دماوند

· بسیار بصرفه (هزینه ای تمام شده بسیار کمتر از پوکه لیکا و دماوند)

· سبک و دوام طولانی (دارای وزن حجمی 500 تا 700 کیلو گرم برمتر مکعب)

· کاهش انتقال صدا

· مقاوم در برابر انقباض و انبساط

· ضد حشرات و موریانه

· عایقی فوق العاده

· عایق حرارت و برودت و ضد حریق (نقطه ذوب 1342 درجه و تا 760- درجه مقاوم است)

· پوکه مصرفی در ترکیب با سیمان دارای قابلیت بالای نگهداری آب می باشد که موجب می شود مقاومت بتن ساخته شده بالا رود.

· و ازمهمترین ویژگی این محصول استحکام بسیار بالادرترکیب با سیمان و وزن بسیارسبک میباشد.



مواردمصرف:

باتوجه به استخراج جدید این ماده ارزشمند هنوز بسیاری از مصرف کنندگان از مزایای این محصول آگاه نیستند و با هزینه های بسیار بالا کارایی کمی را برای خود ایجاد می کنند این نوع پوکه بصورت طبیعی از دل کوه بیرون می آید و با هزینه ای بسیار کمتر از پوکه لیکا در اختیار مصرف کنندگان قرار میگیرد.

از این ماده ارزشمند برای شیب بندی پشت بام ,ساخت بلوک های سبک، موزاییک و پر کردن سطوح مختلف ساختمان و ... استفاده می شود.

1-ماسه پوكه:به دلیل وزن بسیاركم نسبت به ماسه معمولی(شسته/رودخانه ای)دركاركاه هایساخت بتن ,بلوك زنی(دیواری/سقفی)وپرنمودن سطح لوله كشی های ساختمانی و ...مورداستفاده قرارمی گیرد.

2-پوكه عدسی:به دلیل اندازه ووزن بسیاركم دركارگاه های تولید بلوك های سقفی بسیار سبك مورد استفاده قرار میگیرد .

3-پوكه نخودی:موارد مصرف زیادی داردازجمله شیب داركردن سقف ساختمانها و هم سطح نمودن كف طبقات و..

4-فندوقی وبادامی: همانند پوك نخودی میبا شند و بعلت سایز بزرگتر قیمت کمتری هم دارد.

5- موارد مصرف سنگ پوکه در تصفیه خانه های آب و فاضلاب سد سازیها پلها و...مورد استفاده قرار می گیرد.








قیمت انواع پوکه معدنی قروه

پوکه به علت سختی که در حالت طبیعی در معدن دارد توسط بلدوزر دپو شده و پس از بارگیری به محل سنگ شکن، در سایزهای مختلف تولید می شود.

به دلیل وجود سرند های متعدد درمعادن پوكه قروه این محصول دراندازه های مختلفی تولید میشود

1-سنگ پوکه (سایز 7-25 سانتیمتر)


قیمت هر متر مکعب 8000 تومان



2-پوكه بادامی ( سایز10-30 میلیمتر)


قیمت هر متر مکعب 9000 تومان



3-پوكه فندوقی (سایز 10-20 میلیمتر)


قیمت هر متر مکعب 11000 تومان



4-پوكه نخودی ( سایز 5-12 میلیمتر )


قیمت هر متر مکعب 12000 تومان



5-پوكه عدسی (سایز 3-7 میلیمتر)


قیمت هر متر مکعب 13000 تومان



6-ماسه ای ( سایز 0-5میلیمتر)


قیمت هر تن 8000 تومان

قیمت هر متر مکعب 6000 تومان



ارسال به تمام نقاط ایران

هزینه حمل از قروه تا مقصد بعهده خریدار میباشد.

بطور مثال از قروه(سنندج) تا تهران 200 هزار تومان میباشد.

به مشتریان بالای 100 متر خرید تخفیف ویژه داده میشود.





معادن تراورتن  توفارقان(آذرشهر)

علي محمدي

تراورتن سنگ رسوبی کربناته­ای است که در محل چشمه­های آهک ساز تشکیل می­شود که اگر این سنگ از بزرگی و پیوستگی لازم برخوردار باشد می­تواند به عنوان سنگ تزئینی و نما برای ساختمانها بکار رود. شرایط زمین شناسی لازم برای ایجاد چشمه­های تراورتن ساز در بسیاری از نقاط آذربایجان فراهم است. برای مثال هم اکنون چشمه­های تاپ تاپان توفارقان در حال تراورتن سازی هستند، یا چشمه­های تراورتن ساز و توالی های تراورتن در شهرهای صوفیان، مرند، ارومیه، هشترود، جلفا و...  را می­توان نام برد. تراورتن توفارقان بعلت داشتن رنگ  قرمز و لیمویی، از تراورتن های کمیابی است که مشهوریت جهانی دارد. صدها سال پیش، در ساختمان آثار تاریخی آذربایجان نظیر ارک و گوی مچید(مسجد کبود)، از سنگهای معادن توفارقان استفاده شده است. همچنین سنگ نمای ساختمان" اپرای ملی شهر جنوا" در ایتالیا، سنگ نمای ساختمان "هتل کاخ ژاپن" که از بزرگترین و مشهورترین هتلهای ژاپن است، سنگ نمای ساختمان "موزه ملی تاریخ" در برلین و... از تراورتن توفارقان می­باشد.

مجتمع معدنی توفارقان در جنوب و جنوب غربی شهرستان توفارقان جای دارد و در حقیقت ناحیه کوهپایه­ای آتشفشان سهند است. مهمترین آبادی های مجتمع معدنی توفارقان عبارتند از: - روستای داش کسن که در 16 کیلومتری توفارقان قرار دارد. – نادیلو در سه کیلومتری توفارقان – دستجرد در شش کیلومتری غرب توفارقان واقع شده و شمالی ترین گوشه محدوده را در بر می­گیرد. – کلوانق در 500 متری شمال غرب کیلومتر 10 جاده توفارقان- عجب شیر واقع است. راه آهن تهران- تبریز در غرب ناحیه، کم وبیش، مرز آن است. بنابراین، مجتمع معدنی  میان دو راه اصلی کشور، راه آهن در غرب و جاده تبریز- قوشاچای  در شرق جای گرفته است. ایستگاه راه آهن "شهر امین" نزدیک روستای داش کسن ساخته شده و ایستگاه توفارقان کمی دورتر از روستای دستجرد واقع است. در مجتمع معدنی توفارقان کهنترین سنگهایی که وجود دارد سنگهای آهکی سازند لار با سن ژوراسیک است. فعالیت سهند از زمان میوسن آغاز شده و تا کنون به صورتهای مختلف ادامه داشته است. چشمه های آب معدنی و آهکساز کنونی، که گرداگرد کوه وجود دارند، نشانه های فعالیت زمان خاموشی آن است. تراورتن های گستره توفارقان به صورت لایه های کم وبیش افقی به طور دگر شیب روی سنگهای کهنتر تشکیل شده اند. چشمه های فعال با آبدهی بیش از 2 لیتر در ثانیه  و هم اکنون در حال ساختن تراورتن می باشند. رنگ قرمز تراورتن های توفارقان که کم نظیر ترین تراورتن جهان است بعلت وجود مقدار کمی اکسید آهن می باشد.

 

ویژگیهای سنگ تزیینی توفارقان

تراورتن

در گستره توفارقان و در سطحی افزون بر 150 کیلومتر مربع، از قیرمیزی گؤل تا کرانه دریاچه ارومیه، پوششی از تراورتن دیده می­شود که بر پایه ویژگیهای صوری و اسامی روستاهای مجاورشان نامگذاری شده­اند.

1- تراورتن گردویی: در معادن نادیلو، تراورتن ویژه­ای وجود دارد که به علت ساخت موجی شکل لایه­های تیره و روشن آن مانند پوسته تنه درخت گردومی باشد. نوارهای قهوه­ای روشن و تیره از کربنات کلسیم آهندار به ضخامتهای مختلف میلی متری تا سانتی متری دارد. وجود این نوارهای تیره و گاه موجی در زمینه خاکستری روشن، سفید یا کرمی، نمایی به سنگ داده که مانند چوب گردو شده است. میزان ذخیره قطعی این تراورتن1412  و ذخیره احتمالی آن 3300 هزار تن است.

2- تراورتن قرمز: در معدن کلوانق شمالی و جنوبی و همچنین در معدن سردار آباد، تراورتن های قرمز خوش رنگی  گسترش دارد. وجود مقدار مناسبی از اکسید آهن در ترکیب شیمیایی سنگ تراورتن، موجب پیدایش رنگهای چشم نواز آنها شده است. ضخامت لایه­های قرمز رنگ، گاه تا 2متر بالغ می­شود. ذخیره قطعی آن 8437 و ذخیره احتمالی آن 41225 هزار تن است.

3- تراورتن لیمویی: اکسید آهن همراه با کربنات کلسیم دو ظرفیتی، تراورتن لیمویی را پدید می­آورد. در بخش کوچکی از شمال کلوانق، توده­ای از تراورتن به رنگ زرد لیمویی دیده می­شود. ذخیره قطعی این تراورتن 35 وذخیره احتمالی آن 216 هزار تن است.

مرمر

در معادن دستجرد و داش کسن، آراگونیت­هایی گسترش دارند که با نام مرمر شناخته شده­اند. رنگهای چشم نواز این سنگها، پایه نامگذاری آنها به شرح زیر است:

1- مرمر سفید: کربنات کلسیم خالص، یا به مقدار خیلی کم، از اکسیدهای آهن.

 2- مرمر سبز: رنگ این مرمر بدلیل وجود مقداری اکسید آهن دو ظرفیتی، سبز است.

3- مرمر خونی: به علت وجود مقداری اکسید آهن سه ظرفیتی به رنگ سرخ خونی درآمده  که یا به صورت لکه­ای یا نواری است و یا ترکیبی از لکه- نوار می باشد. ذخیره قطعی معدن مرمر توفارقان 45 و ذخیره احتمالی آن 220 هزار تن است.

 

منابع:

- فصلنامه سنگهای تزیینی ایران"سنگ" – شماره 4 – سال 1370

- مجموعه مقالات اولین سمینار بررسی معادن سنگهای ساختمانی"تزیینی و نما" – مقاله: ویژگیهایی از تراورتن های زینتی آذر شهراز حسن نبوی ویدا... رهبر.


+ نوشته شده توسط حامد کریمی در شنبه 1387/04/22 و ساعت 0 قبل از ظهر | نظر بدهید

معرفی معدن زغالسنگ ملچ آرام فوقانی

 

زغالسنگ يكي از منابع مهم انرژي جهان و اولين سوخت فسيلي مي‌باشد كه توسط بشر به عنوان منبع اصلي انرژي مورد استفاده قرار گرفته است. زغالسنگ در ابتدا براي گرما و پخت و پز به كار برده ميشد تا اينكه اولين بار در سال 1621 از آن در كوره‌هاي ذوب آهن استفاده شد. با پيدايش فن‌آوري توليد كك در سال 1755 و اختراع ماشين توليد بخار در سال 1769 موارد استفاده و بدنبال آن ميزان مصرف زغالسنگ بطور قابل ملاحظه‌اي افزوده شد، بطوريكه هم اكنون در دنيا كاربرد وسيعي دارد و در صنايعي همچون فولاد، مواد شيميايي و نيروگاهها بوفور مورد استفاده قرار مي‌گيرد. زغالسنگ‌ در طبيعت داراي انواع متفاوتي بوده و تفاوتهاي آنها بستگي به شرايط محيطي، زمان تشكيل و نيروهاي زمين ساختي اعمال شده در طي زمان دارد. انواع زغالسنگ‌ براساس مشخصه‌هاي آن از نظر كك‌دهي و سوخت طبقه‌بندي مي‌شود. زغال‌هاي ايران با توجه به درجه بلوغشان به دو دسته تقسيم مي‌شوند:

-         زغالسنگهاي غيركك شو يا با كك شوندگي ضعيف نظير زغالسنگ حرارتي (شامل زغالسنگ گازي تا گازي چرب، زغال‌هاي لاغر، نيمه آنتراسيتي و آنتراسيتي)

- زغالسنگهاي متالورژي با ويژگي كك شوندگي شامل زغالسنگ‌هاي چرب، كك شو چرب و كك شو.

زغالسنگهاي حرارتي به دو دسته زغالسنگ با ارزش حرارتي پائين و بالا در طبيعت مشاهده ميشوند. تغييرات كيفي اين زغالسنگها با توجه به مراحل دگرگوني[1][1][1][2] زغالسنگ از مراحل 1 تا 9 مي‌باشد. زغالسنگهاي منتسب به مراحل يك و دو از دسته زغالسنگ‌هاي با ارزش حرارتي پايين هستند و عمدتاً شامل انواع زغالسنگهاي ساب بيتومينه و گازي مي‌باشند. زغالسنگهاي منتسب به مراحل پنجم تا نهم دگرگوني زغالي، شامل زغالسنگهاي غير كك شو، لاغر، نيمه آنتراسيتي و آنتراسيتي مي‌باشند كه داراي ارزش حرارتي بالاتري مي‌باشند. تحول و تكامل انواع زغالسنگ بستگي تام به شرايط محيطي و زمين شناسي منطقه دارد.

پارامترهاي مختلف شيميايي ـ فيزيكي و فيزيكوشيميايي و تكنولوژيكي به منظور شناسايي كيفيت زغالسنگ‌ها عمدتاً شامل رطوبت، مواد معدني و خاكستر، مواد فرار، درصد كربن، ارزش گرمايي، قابليت بازتاب نوري ويترينيت، نمودارهاي پلاستومتري y و x ، تركيبات گوگرد در زغالسنگ، مقدار فسفر، تغليظ پذيري، مرحله اكسيد شدگي، تجزيه عنصري زغالسنگ و وزن مخصوص زغالسنگ مي‌باشد.

در حال حاضر وضعيت متزلزل بازار نفت، توجه جهانيان را معطوف به استفاده از سوختهاي قديمي نظير زغالسنگ كرده است. عليرغم اينكه زغالسنگ يكي از عوامل پيدايش انقلاب صنعتي در اروپا بوده و اكنون در اين قاره نوعي انرژي دوران گذشته محسوب مي‌گردد، اما همچنان با سهم 5/25 درصد از مصرف انرژي اوليه دومين منبع اصلي مصرف انرژي اوليه جهان مي‌باشد. همچنين با توجه به محل استخراج اين ماده انرژي‌زا، قيمت آن در مقايسه با نفت و گاز از نوسانات كمتري برخوردار مي‌باشد. ويژگي ذخاير زغالسنگ ايران به گونه‌اي است كه باعث شده استخراج از ذخاير ايران در مقايسه با ساير كشورها غيراقتصادي باشد. كشور ايران از نظر ميزان ذخاير قطعي زغالسنگ در جهان رتبه 16 و از نظر توليد در رده 34 جهان جاي گرفته است كه اين رتبه در توليد هيچ تناسبي با ميزان ذخاير زغالسنگ كشور ندارد. عمده‌ترين دلايل اين امر بشرح زير مي‌باشد:

-    معطوف بودن فعاليت در معادن زغالسنگ كك شو و عدم توجه به اكتشاف ذخاير زغالسنگ حرارتي

-   عدم سرمايه‌گذاري كافي در بخش زغالسنگ عليرغم وجود ذخاير قابل توجه آن

به منظور افزايش راندمان و كاهش هزينه‌هاي توليد و تضمين حضور در صحنه‌هاي بين‌المللي، برخي اقدامات نظير: تغيير ساختار حاكم بر معادن زغالسنگ از طريق واگذاري اينگونه معادن به بخش خصوصي به همراه نظارت دولت، تشويق و ترغيب سرمايه‌گذاران داخلي و خارجي از طريق حمايت و ايجاد شرايط مطلوب جهت سرمايه‌گذاري و فعاليت در اين زمينه‌ با استفاده از فن‌آوري‌هاي جديد، بهينه‌سازي و ارتقاء فن‌آوري روشهاي استخراج و فرآوري و ايجاد مركز تحقيقات و پژوهش، كه هم اكنون در دست بررسي و اقدام مي‌باشد، مي‌تواند مؤثر باشد. 

شركت زغالسنگ البرز شرقي : اين شركت 3 محدوده اصلي معدني به نامهاي طزره، اولنگ و قشلاق را در اختيار دارد كه ذخاير قطعي آن حدود 18 ميليون تن و ذخاير احتمالي آن 101 ميليون تن ارزيابي شده است. ميزان توليد سالانه زغالسنگ خام اين شركت حدود 538 هزار تن در سال مي‌باشد كه براساس برنامه توسعه در نظر است، تا 700 هزار تن افزايش يابد.

كانسار ملچ آرام فوقاني در هفتاد و پنج كيلومتري شمالشرقي شاهرود در ناحيه اي به نام اولنگ واقع است . عمليات اكتشاف اين كانسار از اوايل سال 1360 شروع و اكتشاف تفصيلي آن در اواخر سال 1372 پايان يافته است . چگالترين عمليات اكتشافي در شركت ذغال‌سنگ البرز شرقي بر روي اين كانسار انجام پذيرفته، بعنوان مثال، فقط در بخش ملچ آرام فوقاني 53 گمانه عميق كه متوسط طول هر يك بيش از 600 متر مي‌باشد، حفر گرديده است .به علت كوهستاني بودن منطقه و پرشيب بودن لايه‌ها، اين كانسار از افراز بسيار خوبي براي باز كردن معدن برخوردار است به طوريكه اين معدن در مجموع داراي سي ونه دهانه تونلي است و فقط در لايه K23 داراي 15 طبقه تونلي و تنها يك طبقه عميق مي‌باشد. ذخاير قابل استخراج اين معدن از لايه‌هاي K23,K21,K7,K4 مجموعا 3786/5 هزار تن پيش‌بيني شده است كه قرار است در مدت 25 سال با ميزان استخراج روزانه 520 تن استخراج گردد. در طراحي معدن ملچ آرام علاوه بر در نظر داشتن مسائل عمومي طراحي معدن، نكاتي چون، توانايي‌ها و قابليت‌هاي شركت ذغال‌سنگ البرز شرقي، تكنولوژي و دانش فني در اين شركت و خواسته‌هاي دفتر فني شركت توجه خاصي گرديده است . به دليل تنوع بسيار زياد حالات ممكنه براي باز كردن معدن، طراحي سيستم بازكننده معدن با پيچيدگي و مشكل همراه بوده است لذا با بررسي كليه حالات ممكنه و محاسبه ميزان هزينه‌هاي محتمل براي هر حالت ، مناسب‌ترين طرح بازكردن معدن انتخاب گرديده است . مجموع طول كارهاي بازكننده و آماده‌سازي در اين معدن 57290 متر مي‌باشد كه از اين مقدار 42525 متر در امتداد لايه‌هاي ذغالي و مابقي به صورت عمود بر لايه‌هاي ذغالي و يا به شكل تونل‌هاي شيب‌دار با شيب 20 و 16 درجه حفر گرديده است . معدن ملچ آرام فوقاني به روش پلكاني، معكوس پرشونده و تخريبي استخراج مي‌گردد و لازم است همواره هفت كارگاه استخراج بطور همزمان فعال باشند. در طراحي مشخصات فني كارگاه استخراج (خصوصا طول، عرض ، و مشخصات سيستم نگهداري قسمت جلوي جبهه كار) به خصوصيات ژئومكانيكي سنگهاو طراحي‌هاي مكانيك سنگي توجه زيادي شده است . در اين راستا براي مطالعه كيفيت و موقعيت شكست سقف كارگاه، محاسبه بار وارد بر سيستم نگهداري، تعيين ابعاد لنگه‌ها و همچنين تحليل حساسيت اين شرايط نسبت به تغييرات طول و عرض كارگاه، اقدام به نوشتن برنامه كامپيوتري حجيمي گرديده است . اين برنامه با فراخواني برنامه كامپيوتري سوپر سپ (SuperSAP) جهت تحليل تنش به روش اجزا محدود (Finite Elements Method) و استفاده از معمول‌ترين معيارهاي شكست از جمله معيارهاي موهر-كولمب ، هوك و براون، گريفيث ، بنياوسكي و چند معيار شكست تجربي ديگر، قادر است كيفيت و موقعيت شكست لنگه‌ها، سقف و يا احتمالا كف كارگاه را مشخص نمايد. تهويه معدن براي زماني كه در هر شبكه به بيشترين حجم هواي تهويه نياز است (نقاط پيك) و با كمك برنامه‌اي كه توسط آقاي مهندس نوريان مدير عامل شركت ذغال‌سنگ البرز شرقي-تهيه شده است ، انجام پذيرفته است . اكثر ماشين‌آلات و تجهيزات معدن حتي‌الامكان از انواع ساخت داخل و با توجه به امكانات شركت ذغال سنگ البرز شرقي انتخاب گرديده است .

 



+ نوشته شده توسط حامد کریمی در شنبه 1387/04/22 و ساعت 0 قبل از ظهر | نظر بدهید

صنعت و معدن

 

 

صنعت و معدن از دیرزمان ارتباطی تنگاتنگ با یكدیگر داشته اند، انسان عصر باستان از طلا، نقره و یا مس (مواد معدنی) در ساخت صنایع آن زمان كه محدود به ظروف و یا ساخت پیكره های خدایان و زیورآلات می شد بهره می بُرد و انسان عصر تكنولوژی از مواد معدنی در ساخت همه ملزومات از لوازم آرایش گرفته  تا صنایع سنگین و هسته ای استفاده می كند. پیوستگی صنعت و معدن چنان است كه می توان معدن و مواد معدنی را مادر صنایع دانست چه  ، بدون مواد اولیه ایی كه از معادن استخراج می شود، صنایع بزرگی نظیر فولاد سازی، اكتشاف نفت و مواد سوختی، اتومبیل سازی و ... مختل می شود. كشور ما به یمن دارا بودن پوسته جوان و برخورداری از موقعیت ویژه و تعداد و تنوع مواد معدنی یكی از زرخیزترین كشورهای جهان است. هم اینك بیشترین ذخایر مواد معدنی و كانسنگ متعلق به مس است و بیشترین تجمع آن در استان كرمان با 32 كانسار و 16معدن فعال و پس از این استان ، استان اصفهان با 19 كانسار و 16 معدن فعال مس در مقام دوم قرار دارد. در این نوشتار سعی بر آن است كه صنایع استخراج و تصفیه  فراوانترین ماده معدنی كشورمان یعنی مس را بررسی و یك استان فعال در این زمینه را معرفی كنیم. مس از دیر زمان توسط ایرانیان در ساخت پیكره ها و ظروف به كار می رفت. اینكه ایرانیان باستان چگونه و با چه وسیله ای به دانش تصفیه مس دست یافته و یا در چه كوره هایی عمل جداسازی فلز از سنگ معدن را انجام می دانند بر ما مشخص نیست ، به هر روی مس در تمام استان ها به ویژه در استان های كرمان ، اصفهان، خراسان و آذربایجان شرقی از فراوانی مطلوبی برخوردار است. استان آذربایجان شرقی در كنار چهار استان اصفهان، یزد، سمنان و زنجان از قطب های صنعتی – معدنی كشور به شمار می آید و معادن مس این استان ذخیره قابل توجهی دارد. معادن مس این استان سونگون (اهر) قره دره، مزرعه (اهر)، ابخرد و چشمه خان است. این معادن و ذخایر فراوان آنها به دلیل قرار گرفتن ایران در كمربند مس جهان به وجود آمده اند . در این نوشتار سه معدن سونگون، مزرعه و سرخه را بررسی می كنیم.

معدن سونگون:

این معدن مس در فاصله 73 كیلومتری شمال غرب شهر اهر و 125 كیلومتری شهرستان تبریز واقع شده است. كارخانه كانه آرایی مس سونگون برای دو فاز 6 و 25 ساله طراحی شده است . فاز اول طرح،كارخانه ای با ظرفیت سالانه هفت میلیون تن خوراك است كه در دست احداث می باشد و در شش ماهه دوم سال 1383 راه اندازی خواهد شد. میزان تولید سالانه كارخانه یكصد و پنجاه هزار تن كنسانتره مس با عیار 30 درصد خواهد بود . در فاز دوم ظرفیت سالانه كارخانه تا چهارده میلیون تن خوراك افزایش خواهد یافت . در فرآیند پرعیار سازی طراحی شده برای این كارخانه، كانسنگ مس استخراج شده پس از خرد كردن اولیه به كمك سنگ شكن ، وارد انبار مواد درشت دانه خواهد شد، سپس مواد خرد شده به كمك آسیای خود شكن و گلوله ای، تا ابعاد زیر 100 میكرومتر آسیا شده و در ادامه تحت فرآیند های تصفیه و غنی سازی قرار خواهد گرفت. بیش از 50 درصد مراحل احداث و تجهیز فاز اول كارخانه فرآوری مس سونگون تا پایان خرداد ماه 1382 به اتمام رسیده و در آینده نزدیك با نصب و راه اندازی تجهیزات كارخانه به بهره برداری خواهد رسید. مسئو لیت این طرح را شركت ملی مس ایران به عهده دارد . كانی های اصلی  این معدن كالكوپیریت،بورنیت،كوولین،مولیبدنیت ، عناصر مفید  آن  Cu, Mb, Au , Ag  عناصر مزاحم Se, As, Bi   و روش استخراج در این معدن به صورت روباز است .

معدن مس مزرعه:

این كانسار در 5 كیلومتری شمال دهكده مزرعه و در فاصله 20 كیلومتری شمال اهر واقع شده است . ارتفاع متوسط كانسار حدود 2000 متراز سطح دریا می باشد. اولین عملیات اكتشافی در كانسار از سال 1335 توسط شركت كل معادن آغاز شده و در پی آن عملیات استخراجی توسط این شركت در سال 1337 آغاز گردید . در آن زمان سنگ های استخراج شده پس از سنگ‌جوری به كارخانه ذوب مس غنی‌آباد در نزدیكی تهران حمل می‌شده است . در عملیات كارخانه فرآوری مس مزرعه، كانسنگ مس پس از استخراج از معدن، ابتدا در مرحله سنگ شكنی تا ابعاد مناسب خرد شده و سپس به كمك آسیای گلوله ای تا زیر 75 میكرومتر نرم می شود. در پی آن با تولید  كنسانتره مس سولفیدی با عیار 34 درصد مس ، به كارخانه ذوب مس سرچشمه ارسال می گردد. ظرفیت این كارخانه 250 تن در روز می باشد.   كانی های اصلی  این معدن پیریت،كالكوپریت  ، عناصر مفید Cu, Mb, Au,Ag  و عناصر مزاحم Se , As   است . روش استخراج  به صورت زیرزمینی(انباره ای  ) است.

معدن مس سرخه:

این كانسار در 25 كیلومتری شهرستان مرند و در حواشی روستای سرخه واقع شده است. محدوده معدنی در ارتفاعات رشته كوه میشو قرار دارد كه از لحاظ توپوگرافی ناحیه دارای دره های عمیق و جاده‌ای كوهستانی است. شركت معدن مس سرخه در حال حاضر یك كارخانه تولید مس راه اندازی كرده است كه با تامین خوراك از كانسنگ خریداری شده از معدن مس طارم در استان زنجان فعال می باشد. اما با توجه به پیشرفت در آماده سازی معدن زیرزمینی مس سرخه، در آینده نزدیك امكان تهیه خوراك كارخانه از این معدن وجود خواهد داشت. به منظور افزایش عیار خوراك مورد استفاده در كارخانه ذوب، احداث یك كارخانه فرآوری در برنامه آینده شركت است كه بخش زیادی از تجهیزات آن تهیه شده و مراحل اولیه احداث كارخانه طی شده است. این كارخانه‌ با ظرفیت 50 تن در روز جهت فرآوری كانسنگ سولفیدی معدن مس سرخه طراحی شده است.   محصولات جانبی  این معدن  وكارخانه تصفیه كانسنگ، طلا و نقره  است . كانی های اصلی  مالاكیت،آزوریت،بروكانتیت،كالكوپیریت،كالكوزیت و بورنیت  است . عناصر مفید Cu, Au, Ag و عناصر مزاحم Se  و روش استخراج  به صورت زیرزمینی  است .

از این معادن حجم قابل توجهی مس  استخراج شده و در صنایع مس و تصفیه آن پالایش شده و عیار آن افزایش می یابد. مس یك فلز اقتصادی  و پایه و در صنایع الكتریكی یك فلز حیاتی است ،پس از نقره، مس دومین فلزی است كه مقاومت الكتریكی بسیار پایینی دارد و  به همین منظور از مس در صنایع كابل سازی بهره فراوان می برند.

 

 

 

+ نوشته شده توسط حامد کریمی در یکشنبه 1387/03/12 و ساعت 0 قبل از ظهر | نظر بدهید

آشنايي با رشته مهندسی زمين شناسي



مقدمه:
وقوع زمين‌لرزه‌اي هولناك و اسرارآميز با نيرويي عظيم و ويرانگر، فوران توده‌هاي مذاب سنگ از دهانه كوهي آتشفشاني، چشم‌انداز با شكوه دره‌اي عميق در پاي كوهي سر به فلك كشيده، گستردگي و تنوع سنگ‌هاي موجود در طبيعت، لايه‌هاي موازي سنگي و خاكي در ديواره يك تپه يا كوه و دهها موضوع ديگر، از موضوعات مورد توجه زمين‌شناس است.مهندسی زمين‌شناس بسياري از پرسش‌هاي هيجان‌انگيز و جذاب پيرامون ما را به بحث و بررسي مي‌گذارد. اين كه زمين در اولين روزهاي عمر خود (4500 ميليون سال قبل) چگونه بوده است؟ چرا اقيانوس اطلس به تدريج وسيع‌تر و اقيانوس آرام كوچكتر مي‌شود؟ در كجا به جستجوي آب بپردازيم؟ تفاوت سنگ‌ها ناشي از چيست و پرسش‌هاي متعدد ديگر كه پاسخ آن را در علم زمين‌شناسي مي‌توان يافت. زيرا در زمين‌ شناسي‌، منشأ زمين‌، تاريخ‌ و ساختمان‌ زمين‌، مواد متشكله‌ آن‌، منابع‌ طبيعي‌ موجود در آن‌ و تغيير و تحولاتي‌ كه‌ در طول‌ زمان‌ پديد آمده‌اند، مورد بررسي‌ قرار مي‌گيرد. در واقع‌ از اعماق‌ اقيانوس‌ها تا نوك‌ بزرگترين‌ قله‌ها و حتي‌ ماوراي‌ اين‌ دو، مورد مطالعه‌ قرار گرفته‌ و اطلاعات‌ حاصل‌ از آنها به‌ صورت‌ نقشه‌ و گزارش‌ ثبت‌ مي‌شود.كشور ايران‌ با در اختيار داشتن‌ منابع‌ معدني‌ بسيار غني‌ اعم‌ از مواد سوختي‌ و ذخاير فلزي‌ و غيرفلزي‌ گرانبها، و قرار گرفتن‌ بر روي‌ منطقه‌اي‌ فعال‌ از نظر زمين‌‌شناسي‌ كه‌ باعث‌ وقوع‌ زلزله‌ها، تغيير ساختار زمين‌، پديده‌ كوه‌زايي‌، تغيير پهناي‌ درياها و خليج‌ مجاور مي‌شود و دهها مطلب‌ شگفت‌انگيز و در خور دقت‌ و مطالعه‌ ديگر، نياز وافر به‌ پژوهشگران‌ و متخصصان زمين‌شناسي‌ دارد كه‌ در اين زمينه ها به‌ مطالعه‌ و كاوش‌ پرداخته‌ و اطلاعات لازم را براي بهره‌برداري صحيح در اختيار مسؤولان ذي‌ربط قرار دهند.

توانايي‌هاي‌ لازم :
دانشجوي‌ خوب مهندسی‌ زمين‌شناسي‌ علاوه‌ بر تسلط‌ كافي‌ بر درس‌هايي‌ مثل‌ فيزيك‌، شيمي‌ و رياضي‌ بايد از قدرت‌ تجسم‌ مناسبي‌ برخوردار باشد. مهم‌ترين‌ ويژگي‌ براي‌ موفقيت‌ در اين‌ رشته‌ داشتن‌ روحيه‌اي‌ پرجنب‌ و جوش‌، علاقه‌ به‌ زندگي‌ در محيط‌هاي‌ طبيعي‌ مانند كوه‌ها و بيابان‌ها است‌، زيرا مهندسین زمين‌شناسی‌ نه‌ تنها در دوران‌ دانشجويي‌ بلكه‌ در زمينه‌هاي‌ شغلي‌ نيز با چنين‌ محيط‌هايي‌ روبروست‌.

موقعيت‌ شغلي‌ در ايران :
فارغ‌التحصيلان‌ مقطع‌ كارشناسي‌ رشته‌ مهندسی زمين‌ شناسي‌ قادرند نقشه‌هاي‌ زمين‌ شناسي‌، معدني‌ و جغرافيايي‌ را مطالعه‌ نموده‌ و اطلاعات‌ آن‌ را استخراج‌ نمايند و با گروه‌هاي‌ اكتشاف‌ معدن‌، آب‌يابي‌ و بهره‌ برداري‌ از آب‌هاي‌ زيرزميني‌، همكاري‌ داشته‌ يا در كارهاي‌ صحرايي‌ و كارگاهي‌ مهندسين‌ ژئوتكنيك‌ و ژئوفيزيك‌ فعاليت‌ داشته‌ باشند و كانون‌هاي‌ خطر همانند مناطق‌ زلزله‌خيز، آتشفشاني‌ و ... را مشخص‌ نمايند. با توجه‌ به‌ توانايي‌هايي‌ كه‌ فارغ‌التحصيلان‌ رشته‌ زمين‌شناسي‌ دارند، وزارتخانه‌هاي‌ صنايع‌ و معادن‌، نفت‌، نيرو، راه‌، جهاد كشاورزي‌، علوم‌ و آموزش‌ و پرورش‌ ، همچنين‌ شركت‌ها و مؤسساتي‌ مانند ذوب‌آهن‌، سازمان‌ زمين‌ شناسي‌ كشور، شركت‌هاي‌ مرتبط‌ با فعاليت‌هاي‌ سد سازي‌، آب‌يابي‌، حفر تونل‌، راهسازي‌، اكتشافات‌ آب‌ و نفت‌ و معادن‌، بخش‌هاي‌ مرتبط‌ با تهيه‌ نقشه‌هاي‌ زمين‌ شناسي‌ و معدني‌، آزمايشگاه‌هاي‌ سنگ‌ شناسي‌ و زمين‌ شناسي‌ و در مجموع‌، كليه‌ مراكزي‌ كه‌ در ارتباط‌ با موضوع‌ زمين‌ فعاليت‌ مي‌كنند، مي‌توانند زمينه‌هاي‌ اشتغال‌ و فعاليت‌ فارغ‌التحصيلان‌ رشته‌  مهندسی زمين‌ شناسي‌ باشند.

--------------------------------------------------------------------------------
درس‌هاي‌ اين‌ رشته‌ در طول‌ تحصيل :
دروس‌ پايه‌:
رياضي‌، فيزيك‌، شيمي‌، مباني‌ كامپيوتر.


دروس‌ اصلي :
زمين‌ شناسي‌ فيزيكي‌، زمين‌ شناسي‌ تاريخي‌، بلور شناسي‌ هندسي‌، بلور شناسي‌ نوري‌، كاني‌ شناسي‌، رسوب‌ شناسي‌، سنگ‌ شناسي‌ رسوبي‌، سنگ‌ شناسي‌ آذرين‌، سنگ‌ شناسي‌ دگرگوني‌،ديرينه‌ شناسي‌ (ماكرو فسيل‌)، چينه‌ شناسي‌، زمين‌ شناسي‌ ساختماني‌، زمين‌ ساخت‌، فنوژئولوژي‌، ژئوشيمي‌، ژئوفيزيك‌، نقشه‌برداري مهندسی‌.

دروس‌ تخصصي‌:
زمين‌ شناسي‌ ايران‌، زمين‌شناسي‌ اقتصادي (اکتشاف معدن)‌، زمين‌ شناسي‌ نفت(اکتشاف ذخایر نفت و گاز)‌، آب‌هاي‌ زيرزميني‌، زمين‌ شناسي‌ مهندسي سد و پل‌، پترولوژي‌، زمين‌ شناسي‌ صحرايي‌. زبان فنی.بسياري از درس‌هاي اين‌ رشته‌ همراه‌ با آزمايشگاه‌ وبازدید ا زمعادن و فیلد میباشد.

+ نوشته شده توسط حامد کریمی در چهارشنبه 1387/02/11 و ساعت 1 قبل از ظهر | نظر بدهید

مس در طبیعت

   مس در طبيعت به صورت مس خالص، سولفيدي يا اکسيدي موجود است که بيشتر به حالت کاني‌هاي سولفيدي چون کالکوپيريت، بورنيت و کالکوزيت يافت مي‌شود. مس طبيعي در حالت آزاد به‌صورت توده‌هاي بزرگ يا به شکل ذرات پراکنده در سنگ‌هاي آذرين در قشر زمين بوجود آمده است. در واقع اين نوع مس در طبيعت زياد نيست و فقط در بعضي نقاط دنيا مانند نواحي درياچه‌ي «سوپريور» در ايالات متحده‌ي آمريکا، در کشور بوليوي، چين، شيلي و ايران ديده شده‌ است.
   عيار چنين مسي اگر به‌صورت توده‌اي باشد، بيش از 92% و اگر به‌صورت ذرات پراکنده باشد در حدود 1.5-1% مي باشد.
   مس در طبيعت:
   مس در طبيعت به صورت مس خالص، سولفيدي يا اکسيدي موجود است که بيشتر به حالت کاني‌هاي سولفيدي چون کالکوپيريت، بورنيت و کالکوزيت يافت مي‌شود. مقدار درصد مس شامل 0.5% مس در معادن روباز تا 1-2% در معادن زيرزميني است (فرجي، 1371).
   مس طبيعي در حالت آزاد به‌صورت توده‌هاي بزرگ يا به شکل ذرات پراکنده در سنگ‌هاي آذرين در قشر زمين بوجود آمده است. در واقع اين نوع مس در طبيعت زياد نيست و فقط در بعضي نقاط دنيا مانند نواحي درياچه‌ي «سوپريور» در ايالات متحده‌ي آمريکا، در کشور بوليوي، چين، شيلي و ايران ديده شده‌ است.
   عيار چنين مسي اگر به‌صورت توده‌اي باشد، بيش از 92% و اگر به‌صورت ذرات پراکنده باشد در حدود 1.5-1% مي باشد.
   کانه‌هاي اکسيدي مس بيشتر در قشري از زمين که نزديک به سطح است، پيدا مي شود و در اثر تغييرات جوي و واکنش‌هاي آرام شيميايي که در رگه‌هاي سولفيدي کانه‌دار مس صورت مي‌گيرد، بوجود مي‌آيند. از طرف ديگر آب‌هاي طبيعي که حاوي CO2 مي باشد، بر روي کانه‌هاي سولفيدي اثر کرده و بتدريج آن‌ها را به کربنات، اکسيد، سولفات و گاهي اوقات آن‌ها را به سيليکات مس تبديل مي‌کند. کانه‌هاي سولفيدي مس که مهم‌ترين ماده‌ي اصلي مس را تشکيل مي‌دهند، در حدود 95% از محصولات مس دنيا را شامل مي‌شوند.
   بيشترين تجمعات كاني‌‌زايي مس جهان، در ميشيگان و آريزوناي آمريكا، آلمان، روسيه و استراليا ديده مي‌شود (mineral.galleries.com).
  


كاني‌زايي آزوريت و مالاكيت


آثار كاني‌زايي مالاكيت

 

    خصوصيات كانسارهاي فلزي:
   كانسارهاي فلزي گسترش وسيع و شكل متنوعي دارند. اين كانسارها در مقايسه با لايه‌هاي زغال، سخت‌ترند، بنابراين براي حفر اين قبيل موادمعدني، بايستي از روش آتشباري استفاده كرد.
   كانسارهاي فلزي به اشكال مختلف ديده مي‌شوند. برخي از آن‌ها لايه‌اي شكلند مانند بعضي از معادن آهن. يكي از عمومي‌ترين اشكال كانسارهاي فلزي حالت رگه‌اي است. در چنين حالاتي، ماده‌ي معدني به‌صورت يك رگه در داخل شكستگي و شكاف سنگ‌هاي درون‌گير را پر مي‌كند. ضخامت رگه معمولاً ثابت نيست و در قسمت‌هاي مختلف آن تغيير مي‌كند.
   گاهي از اوقات، ماده‌ي معدني منشا ماگمايي دارد و به‌صورت توده‌اي تجمع مي‌يابد. مواد فلزي را به شكل‌هاي ديگر نيز مي‌توان مشاهده كرد.
   يكي از خصوصيات كانسارهاي فلزي اين است كه برخلاف كانسارهاي رسوبي، سنگ درون‌گير ماده‌ي معدني دقيقاً مشخص نيست، يعني تغييرات عيار ما در سنگ‌هاي ناحيه تدريجي است و به‌عبارت ديگر، سنگ درون‌گير، بتدريج به ماده‌ي معدني تبديل مي‌شود. در چنين حالاتي، بايستي حدود ماده‌ي معدني را با اندازه‌گيري‌ مرتب عيار آن در سنگ‌ها، تعيين كرد (مدني، 1366)

+ نوشته شده توسط حامد کریمی در چهارشنبه 1387/02/11 و ساعت 0 قبل از ظهر | نظر بدهید

آگات(کانی)

+ نوشته شده توسط حامد کریمی در سه شنبه 1387/02/10 و ساعت 1 قبل از ظهر | یک نظر

کانی چیست؟

کانی عبارت است از عناصر یا ترکیبات شیمیایی طبیعی جامد ، همگن ، متبلور و ایزوتروپ با ترکیبات شیمیایی نسبتاً معین که در زمین یافت می‌‌شود. خواص فیزیکی کانیها در حدود مشخص ممکن است تغییر نمایند. کانیها به صورت اجسام هندسی با ساختمان اتمی منظم متبلور می‌گردند که به آن بلور می‌گویند. اگر بلور یک کانی را به قطعات کوچک و کوچکتر تقسیم نماییم سرانجام به کوچکترین جزء دارای شکل هندسی منظم خواهیم رسید که آن را واحد تبلور ، سلول اولیه و یا سلول واحد بلور می‌نامند. از کنار هم قراردادن واحدهای تبلور شبکه بلور که سازنده اجسام متبلور است ایجاد می‌گردد. .

بیش از 4000 گونه کانی توسط انجمن جهانی کانی‌شناسی (ima) شناسایی شده است. از این تعداد، 150 کانی را می‌توان جزو کانی‌های معمول و 50 کانی را می‌توان از کانی‌های تا ندازه‌ای کمیاب بشمار آورد. بقیه آن‌ها کانی‌های کمیاب یا بسیار کمیاب هستند.

علاوه بر کانیهای متبلور با دسته‌ای از ترکیبات دارای تمامی خواص کانی بجز سیستم تبلور می‌باشند که این دسته را شبه ‌کانی می‌نامند و شرایط تشکیل کانیها بسیار متفاوت است ، برخی مانند پیریت ممکن است در شرایط بسیار متنوعی ایجاد ‌گردند در حالیکه برخی دیگر به عنوان شاخص کانی ، فشار ، دما وجود عناصر رادیواکتیو و ... مورد استفاده قرار می‌گیرند. همه کانیها به استثنا شبه‌کانی‌ها در یکی از 7 سیستم تبلور شناخته شده متبلور می‌گردند. برخی از کانیها در شرایط مشابه در کنار هم تشکیل می‌گردند که به آنها پاراژنز با کانی‌های همراه گفته می‌شود. کانیها در طبیعت در اندازه‌‌های بسیار متفاوتی یافت می‌شوند که بر این اساس آنها را به درشت بلور ، متوسط بلور ، ریز بلور و مخفی بلور تقسیم می‌نمایند. برخی از انواع درشت بلور و متوسط بلور در نمونه‌های دستی قابل تشخیص بوده ، انواع ریز بلور توسط میکروسکوپهای قوی و کانیهای مخفی بلور را به کمک اشعه ایکس و میکروسکوپهای الکترونی می‌توان شناسایی نمود

+ نوشته شده توسط حامد کریمی در سه شنبه 1387/02/10 و ساعت 1 قبل از ظهر | نظر بدهید

زیؤفیزیک

ژئوفیزیک یا فیزیک زمین یکی از شاخه‌های علم زمین‌شناسیومعدن و همچنین فیزیک است، که به مطالعهٔ زمین با روشهای کمّی فیزیکی می‌پردازد. این رشته به مطالعهٔ خصوصیت‌های فیزیکی و رفتار پوسته و درون زمین می‌پردازد(بقیه را در ادامه مطلب مشاهده کنید)


ادامه مطلب

+ نوشته شده توسط حامد کریمی در سه شنبه 1387/02/10 و ساعت 0 قبل از ظهر | یک نظر

گل حفاری و نقش آن در حفاری های اکتشافی نفت و گاز

 

فهرست مطالب :

»موارد استفاده ازگل حفاری

»نقش مواد در گل حفاری

»مواد معدنی مورد استفاده در حفاری

»انواع گل حفاري

»موادي كه به گل اضافه مي شود 

»مشخصات گل حفاري

»آنالیز گل حفاری

»سيستم گردش گل

»گردش گل حفاري

 

»» موارد استفاده از گل حفاری

برای انجام مراحل مختلف اکتشاف مواد معدنی فلزی و غیر فلزی ، نفت ، گاز و آب و همچنین به منظور بررسی و مطالعه خصوصیات سنگ شناسی ، آلتراسیون و کانی سازی لایه‌های زیرزمینی یک منطقه به حفاری می‌پردازند. انواع مهم حفاری عبارتند از : نوع مغزه گیر ، نوع روتاری و نوع ضربه‌ای. مواردی که برای حفاری استفاده می‌شود تابع روش حفاری ، مقاومت سنگها ، میزان شکستگی ، عمق ، مواد گازی و ترکیب کانی شناسی سنگ است.

گل حفاري غير از بالا آوردن تراشه هاي زمين كاربردهاي ديگري نيز در ته چاه انجام مي دهند كه عبارتند از خنك كردن و روان كردن مته . علت اينكه بجاي آب از گل حفاري استفاده مي شود اين است كه خرده سنگهاي حفاري شده داراي وزن مخصوص زيادي هستند و با اينكه گل بعلت سرعت زياد آنها را با خود بالا مي آورد معهذا بايد گرانروي گل بحدي باشد كه بتواند خرده سنگها را با سهولت وبه سرعت از چاه خارج كند .

گلي كه بدين ترتيب خرده سنگها  را از چاه بيرون مي كشد و بدرون صافي مخصوصي كه شبيه غربال است هدايت مي شود در آنجا خود گل از صافي عبور كرده اما خرده سنگها روي صافي باقي مي مانند و گل پس از عبور از صافي در مخزني جمع آوري و از آنجا مجددا بداخل رشته حفاري تلمبه مي شود . بدين ترتيب جريان دائمي گل از درون كاسه گردان به داخل رشته حفاري و سرمته و از آنجا به فضاي بين رشته حفاري و چاه و تا صافي مخزن ادامه پيدا مي كند .

گل حفاري باعث مي شود ستون گل حفاري به ديوار چاه فشار آورد و مانع ريزش آن شود . به علاوه بدنه چاه را اندود كرده و منافذ آنرا مي گيرد و ديگر آنكه در مواقعي كه مته در اعماق زياد به لايه گاز يا نفت ( در حفاری های نفت و گاز ) مي رسد ستون گل مانع مي شود كه گاز يا نفت از منافذ لايه مذكور كه ممكن است فشار زياد هم داشته باشد بروي چاه را يابد . به همين جهت غلظت و وزن گل حفاري بايد بيش از وزن آب و بحدي باشد كه بتواند فشار لايه متخلخل مذكور را خنثي كند .

 

»» نقش مواد در گل حفاری

 

کنترل وزن مخصوص: برای منترل مخصوص از باریت ، گالن و آهک استفاده می‌شود. در مواردی که فشار آب و یا گاز در منطقه حفاری زیاد باشد، یا حفاری در سنگ خاصی (نظیر شیل) صورت گیرد، از باریت می‌توان استفاده نمود. در صورتی که فشار آب و یا گاز در سنگهایی که حفاری می‌شود خیلی زیاد باشد، از گالن استفاده می‌کنند. از آهک به منظور کاهش وزن مخصوص کمک می‌گیرد.

مواد تغییر دهنده غلظت : به منظور بازیابی سریع مواد حفاری شده ، جلوگیری از گیر کردن مته و افزایش سرعت حفاری ، از نبتونیت سدیم‌دار ، اتاپولژیت (Attapulgite) ، آزبست ، موسکویت ، گرافیت و دیاتومیت می‌توان استفاده کرد.

کنترل ترکیب شیمیایی محلول حفاری : ترکیب شیمیایی محلول حفاری بر غلظت ، وزن مخصوص ، سرعت حفاری و دستگاههای حفاری تاثیر مستقیم می‌گذارد. مواد معدنی مورد استفاده عبارتند از بی‌کربنات سدیم ، نمک ، آهک ، دولومیت و ژیپس.

 

»» مواد معدنی مورد استفاده در حفاری

بنتونیت : به منظور جلوگیری از هدر رفتن محلول حفاری در چاههایی که درز و شکاف زیاد دارند. می‌تواند از نبتونیت سدیم‌دار به عنوان پوشش داخلی سطح چاه استفاده نمود. نبتونیت خاصیت کلوئیدی را افزایش می‌دهد. و در نتیجه درصد بازیابی پودر و سنگ افزایش می‌یابد.

میکا : برای جلوگری از گیر کردن مته در سنگهای دارای خاصیت چسبندگی زیاد ، نظیر وزن گسلی یا در سنگهای مارنی از میکا باید استفاده شود.

گرافیت : هر گاه مته و محور آن به هنگام حفاری گیر کند استفاده از گرافیت لازم می‌آید که البته بعد از بر طرف شدن مانع باید آن را از چاه خارج کرد.

باریت : برای کنترل وزن مخصوص از باریت استفاده می‌کنند.

گالن : به منظور کنترل وزن مخصوص از گالن استفاده می‌نمایند.

آهک و دولومیت : جهت کاهش وزن مخصوص و کنترل خاصیت قلیای از آهک و دولومیت می‌توان استفاده نمود.

ژیپس : برای جلوگیری از آلودگی کربنات و همچنین جهت لخته کردن کانیهای رسی از ژیپس استفاده می‌شود.

آزبست : به منظور افزایش درصد مواد حفاری می‌توان از آزبست استفاده نمود.

نمک : در موقع حفاری به منظور کنترل قطر چاه و همچنین برای کنترل پراکندگی رسها از نمک استفاده می‌شود.

کربنات و بی‌کربنات سدیم : به منظور کنترل محلولها و جلوگیری از خطر آلودگی ، کربنات را مورد استفاده قرار می‌دهند.

پرلیت و خاکسترهای آتشفشانی : این مواد به عنوان سیمان بکار می‌روند.

 

»» انواع گل حفاري :

a) گل پايه آبي

b) گل هوا و كف :  نوعي گل پايه آبي بوده كه در طبقات با شكستگي زياد مورد استفاده قرار مي گيرند.

c) گل پايه روغني : بخش عمده آن گازوئيل ( ۹۵٪  تا ٩۸٪ ) و بقيه آن آب نمك و ديگر افزودنيها مي باشد.به چند دليل در حفاريها از گل روغني استفاده مي شود :

1. در بخشهاي مخزني جهت جلوگيري از ريزش چاه

2. جلوگيري از ريزش شيل

3. عدم نفوذ زياد گل بدرون سازند

 

الف ) گاهي نوع خاص از گل تزريق مي شود به نام پيل  :  كه با ويسكوزيته بيشتر است و هنگامي كه چاه ساكن است بدرون چاه اضافه مي شود و جلوگيري از هرزروي كه يا از LCM (مواد كنترل كننده هرزروي) و يا از  Hv  Pill  (پيل با ويسكوزيته زياد يا پيل غليظ)استفاده مي شود.

ب  ) سلاگ  : با وزن حجمي بيشتري است و در هنگام لوله لوله بالا مورد استفاده  قرار مي گيرد.

 

»» موادي كه به گل اضافه مي شود  :

1) كاستيك (Na OH) براي تغيير در PH و قليائي نمودن گل

2) رس : جهت بالا بردن ويسكوزيته آن

3) باريت  : (Ba SO4) : بمنظور بالا بردن وزن گل

4) CMC  Hv : جهت بالا بردن ويسكوزيته  در پيل

5) كلسيم (Ca) : بالا بردن سختي گل حفاري

6) بنتونيت به منظور بالا بردن ويسكوزيته

7) LCM  (Loss Controller Material): افزودنيهائي مثل پوست گردو ، پوست شكلات ميكا و . . . براي نفوذ در داخل خلل و فرج ( در هنگام هرزروي بالا استفاده مي شود).

 

»» مشخصات گل حفاري :

صاف آب (WL : Water Loss): بر حسب cc.

پايه آبي : PH

Ca   بر حسب  ppm

ALK    : آلكالينيتي

پايه روغني : ES : مربوط به سالينيتي ( شوري ) و عدم دو فاز شدن گل

HPHT  : مربوط به صاف آب است .

 

»» آنالیز گل حفاری

در بخش گل حفاری خواص سیال حفاری را مورد بررسی قرار می دهند و از آنجا كه مثلاً بنتونیت Bentonite به تنهائی از پس كلیه وظایف گل حفاری بر نمی آید. یك سری افزودنی به گل اضافه می كنند كه در این آزمایشگاه با انجام آزمایشهای مختلف تركیب یك گل با خصوصیات مورد نظر بدست می آورند. مثلاً یكی از افزودنیها CMC می باشد كه برای افزایش viscosity به گل اضافه است. از خواص دیگر گل می توان به موارد زیر اشاره كرد :

»» viscosity  (گرانروی ) كه در دورRPM  600  اندازه گیری می شود با استفاده از دستگاه Rheometer   انجام می گیرد. (یكی دیگر از خواص گلPlastic viscosity   است ) تعیین yield point  یکی دیگر از خواص گل حفاری است.

»» هرچه yield point بالاتر باشد حمل قطعات وcuttings توسط گل راحت ترصورت می گیرد.

»» از خواص مهم  گل mud filtrate است كه با دستگاه API Standard filter press  اندازه گیری می شود.  Mud filtrate مقدار آبی است كه سیال حفاری در حین circulation از دست می دهد. در دستگاه مورد نظرگل را داخل یك محفظه می ریزند و مقدار آبی كه در زمان 30 دقیقه تحت فشارpsi 100 از گل جدا می شود برحسب cc/30 min گزارش می گردد. همچنین دراین آزمایش ضخامت mud cake را نیز اندازه گیری می كنند. با افزودن یك سری مواد می توان ضخامت mudcake را كاهش داد.

»» از خصوصیات دیگر گل حفاری استحكام ژله ای گل است.

یكی دیگر از دستگاههایی كه برای اندازه گیری هرز روی و بهینه كردن آن بكار می رود تا آن را به حداقل برساند bridging material tester) BMT) می باشد. در این دستگاه برای هر نوع سازندی یك مدل اختیار می شود. مثلاً برای سازند ماسه سنگی یك مدل گلوله ای را در نظر می گیرند و میزان هرز روی گل را از داخل این مدل اندازه گیری می كنند.

در آزمایشگاه اسید زنی آزمایشات مربوط به اسیدكاری انجام می شود. می دانیم كه پس از سیمان كاری به چاه اسید می زنند تا سیمان باقی مانده خارج شده و شسته شود. Acidizing Instrument در این واحد قرار دارد، قلب این دستگاه  پمپ آن است. در این دستگاه فشار و حرارت بر روی سنگ اعمال می شود. در واقع اسید با یك فشار معین به داخل core تزریق می شود. در این دستگاه فشار و حرارت برروی سنگ اعمال می شود.  به این وسیله كربناتهای داخل مغزه حل می شوند. پس از اسید زنی تراوایی را دوباره اندازه گیری می گیرند، خروجی این دستگاه بصورت print  شده تهیه شود.

 

خواص مكانیكی گل كه باید در آزمایشگاه تعیین شوند عبارتند از :

1.Plastic viscosity)    PV)

2. Yield point)  YP)

3. Gel Strength)  gs)

4. Filtration Lost)  FL)

 

»» سيستم گردش گل

سيال حفاري اگر مايع باشد قسمت عمده آن آب است و گاهي نفت جزء اصلي آن است. از رس هاي مخصوصي براي شكل دادن به گل حفاري استفاده مي شود و باريت براي افزايش وزن مخصوص گل بكار ميرود.  مواد شيميائي براي كنترل گرانروي (Viscosity) گل و افزايش توانائي ذرات جامد گل براي اندود نمودن ديواره چاه بكار مي روند.  ١٪ تمامي چاههاي نفت حفاري شده از هواي متراكم يا گاز طبيعي براي سيال حفاري بجاي گل استفاده كرده اند.  مخازن گل داراي همزن هائي هستند(Agitators) (پارو مانند)  كه گل را بهم زده و مخلوط مي كنند.

 

»» گردش گل حفاري :

بخش هاي مختلف مسير گردش گل به قرار زير مي باشند  :

 

۱- مخازن گل  :     

                 الف)  مخزن ذخيره گل    Reserve Tank

                  ب )  مخزن مكش         Suction Tank از آنها بدرون پمپها هدايت مي شود.

                  ج )  مخزن شيكر          Shaker Tank پس از خروج از چاه

                  د  )  مخزن مياني         Middle  Tank قبل از مخزن مكش قرار دارد.

 

*مخزن Trip  : در حين پر كردن و خالي نمودن چاه در شرايطي غير از حفاري مثلا" لوله بالا مورد استفاده قرار مي گيرد

۲ –    پمپهاي گل :

۳-     Mud Hose  : لوله اي كه از پمپ به Swivel وارد مي شود.

٤-      شيل شيكر (Shale Shaker)

۵-    Mud Cleaner : شامل ١ - Desander (ماسه زدا)  و۲-  Desilter (سيلت زدا)

٦-    Degasser

۷-    Mud Aggitator : شفتي است كه با چرخش خود در مخزن تركيبات گل را با يكديگر مخلوط مي كند و از ته نشيني مواد موجود در گل جلوگيري مي نمايد. (دستگاه سانتريفوژ روي Suction Tank) قرار دارد).

۸-   Stand Pipe Manifold  روي Floor حفاري قرار داشته با چهار مسير بشرح زير  :

1) Fill Up Line: هنگام پر كردن چاه از گل

2) Jet Cellar: مسيري است كه باعث خالي شدن Cellar  ميگردد.

3) Bottom Kill Line: به سمت Pipe Rams   پائين ميرود.

4) Top Kill Line: كه به سمت Pipe Rams بالائي مي رود.

 

٩- Mud Pit : حوضچه اي كه زائده هاي داخل گل درون آن ميريزد.

Over Balance= هرزروي گل در اثر فشار كم سازند

Under Balance= فشار سازند از گل بيشتر بوده و نتيجتا" فوران خواهيم داشت( Flow يا Kick )

+ نوشته شده توسط حامد کریمی در دوشنبه 1387/02/09 و ساعت 2 بعد از ظهر | نظر بدهید

اکتشاف مواد معدنی

   اکتشاف مواد معدنی ، زیربنای اقتصاد و صنعت هر جامعه را تشکیل می‌دهند. بشر از همان آغاز آفرینش خود و در طول تاریخ ، بر حسب نیازمندیها و شناخت ، از مواد معدنی استفاده کرده است. اکنون نیز انسان ، از تمامی مواد معدنی به حالتها و شیوه‌های گوناگون ،اقدام به اکتشاف مواد معدنى و بهره‌برداری ار آنها می‌نماید. به عبارت دیگر ، همین مواد معدنی هستند که پاپه و اساس تمدن را تشکیل می‌دهند.

 در رسیدن به اهداف فوق ، روشهای مختلف تجزیه مواد معدنی ، روشهای ژئوفیزیکی و ژئوشیمیایی و فرآوری مواد انجام می‌گیرد. همچنین در انجام پروژه‌های مختلف اکتشافی باید به مسائل زیست محیطی نیز دقت لازم را مبذول داشت.

تاریخچه

از آغاز آفرینش ، انسان همواره از مواد پوسته زمین در جهت رفع نیازمندی‌های زندگی و دسترسی به رفاه بیشتر استفاده کرده است. سنگها و کانیهای غیر فلزی اولین موادی هستند که انسان اولیه آنها را به کار برده است. آثار بدست آمده از کاوشهای باستان شناسی حاکی از آن است که انسانهای اولیه از فلینت ، چرت و دیگر سنگهای سخت برای ساختن اسلحه و کندن غارها استفاده نموده‌اند و همچنین خاک رس و سنگ را برای ساختن ظروف گلی و اهرام شگفت انگیز مورد استفاده قرار داده‌اند.

ظهور انسان و اشیای دست ساز بشری در عصر پارینه سنگی (Paleolithic old stone age) در 750 هزار سال پیش از میلاد آغاز گشته است. بر اساس مطالعات باستان شناسی ، طلا Au نخستین فلزی بوده که بشر به صورت خالص از رودخانه‌ها جمع آوری نموده و مس نیز نخستین فلزی است که انسان قادر به ذوب آن شده است. در مورد تاریخ استفاده از مس نظرات ضد و نقیضی دیده می‌شود. گروهی استفاده از آن را در حدود 20 هزار سال پیش از میلاد ، و عده‌ای تاریخ استفاده آن را به حدود 12 هزار سال پیش از میلاد و به کشور مصر نسبت می‌دهند.

 سیر تحولی

·         بر طبق نوشته‌های هرودت ، یونانیان در سالهای 420 تا 384 قبل از میلاد از رگه‌های کوارتزی برای کشف ذخایر طلا استفاده نموده‌اند.

·     ابو علی سینا ، فیلسوف و دانشمند ایرانی ( 1037 ـ 980 میلادی ) اولین کسی به شمار می‌رود که مواد معدنی را تقسیم نموده است. این رده بندی شامل سنگها ، فلزات ، سولفورها ، نمکها و ترکیبات دیگر می‌باشد.

·     اولین نظریه در مورد منشأ مواد معدنی توسط جورج اگزیکولا در سال 1556 ارائه شد. این دانشمند به کمک مطالعات دقیق انجام شده روی ناحیه معدنی ارزبرگ آلمان ، چگونگی تشکیل این ذخیره را به طور سیستماتیک بیان نمود. در قرن هیجدهم مجددا پژوهشهایی در زمینه چگونگی تشکیل مواد معدنی به خصوص در منطقه ارزبرگ آلمان توسط دلیاس ( 1770 ) ، هنگل (1725) ، زیرمن ( 1746) انجام شد.

·     در اواخر قرن هیجدهم ، ورنر از آلمان و جیمز هاتن از اسکاتلند ، دو نظریه متفاوت در مورد منشا مواد معدنی ارائه دادند و بحثهای زیادی در این باره آغاز گردید. ورنر در سال 1775 نظریه نپتونیست را ارائه نمود. بر طبق این نظریه سنگهای رسوبی و سنگهای آذرین و حتی رگه‌ها از طریق ته‌نشینی در اقیانوس به وجود آمده‌اند. هاتن نیز در سال 1778 نظریه پلوتونیست را پیشنهاد کرد. وی ضمن رد کردن نظریه ورنر ، معتقد بود که سنگهای آذرین و مواد معدنی مذاب از اعماق زمین منشا گرفته‌اند.

·     در اواخر قرن نوزدهم ، دانشمندان آمریکایی و اروپایی در مورد نحوه تشکیل مواد معدنی نظریه‌های مختلف دیگری ارائه داده‌اند. مطالعه و پژوهشهایی که تا کنون در زمینه منشا و چگونگی تکشیل کانیها توسط دانشمندان انجام شده موجب ارائه تئوریهای جدید شده که اکتشاف مواد معدنی را در تمامی مراحل کم هزینه‌تر ، آسانتر و با موفقیت آمیزتر نموده است.

·     برخی ساکنان اولیه ایرانیان را نخستین ذوب کنندگان و استفاده کنندگان از فلز مس تصور می‌کنند و تاریخ آن را به حدود 9 هزار سال پیش از میلاد می‌دانند. با این حال ، به نظر بسیاری از باستان شناسان استخراج و ذوب مس توسط ساکنان اولیه ایران و در محلی به نام تل ابلیس صورت گرفته است. بر اساس شواهد باستان شناسی و معدن کاری قدیمی ، مرکز ، شرق و شمال ایران دارای کهن‌ترین پیشینه فلزگری می‌باشند. اواخر هزاره هفتم در ایران را مرحله گذر از عصر نو سنگی به عصر فلزات می‌دانند، در حالی که عصر نو سنگی در اروپا تا هزاره چهارم ادامه داشته است.

رده بندی کانسارها

امروزه سه رده بندی برای کانسارها مودر استفاده قرار می‌گیرد که ممکن است با توجه به شرایط خاص یک کانسار ، یکی بر دیگری ترجیح داده شود. این رده بندیها بصورت زیر می‌باشد:

رده بندی نیگلی کانسارها ( 1929 ):

o        کانسارهای نفوذی

o        کانسارهای آتشفشانی

·         رده بندی کانسارها توسط اشتایدرون:

o        کانسارهای نفوذی و ماگمایی

o        کانسارهای پنوماتولیتی

o        کانسارهای گرمابی

o        کانسارهای حاصل از گازها و بخارات درونی که به مناطق سطحی راه می‌یابند.

·         رده بندی کانسارها توسط لیندگرن:

o        تجمع کانیها در اثر انجام واکنشهای شیمیایی

o        تغییرات و تجمع مکانیکی مواد معدنی

 

 

آشنایی با رشته زمین شناسی مهندسی « ژئوتکنیک » ( تاریخچه و کاربردها)

 

زمین شناسی مهندسی از دو کلمه Engineering به معنی مهندسی و Geology به معنی زمین شناسی گرفته شده است.زمین شناسی مهندسی ضمن بررسی تاثیر «محیط زمین شناسی» بر سازه‌های مهندسی یا زمین شناسی مهندسی ، راه‌حلهای مناسبی جهت کاهش یا برطرف نمودن خطرات احتمالی ارائه می‌دهد. باید توجه داشت که محیط زمین شناسی اطراف یک سازه به دو صورت با آن در ارتباط است. یکی توسط مصالح زمین شناسی ، یعنی سنگ ، خاک و آب ، دیگری فرآیندها و مخاطرات زمین شناسی مثل سیل ، زمین لرزه ، حرکات دامنه‌ای و مانند آن. برخی از مولفین زمین شناسی مهندسی را سهوا به جای «ژئوتکنیک» به کار می‌برند. بطور کلی زمین شناسی مهندسی به توسط روشهای اکتشافی متنوع تاثیر محیط زمین شناسی اطراف را بر سازه مهندسی یا پروژه عمرانی تعیین می کند. همچنین نقش احداث سازه را در تحریک و تغییر رفتار زمین مشخص می سازد.

 

تاریخچه و سیر تحولی

 

از قرنها پیش معماران و سازندگان بناها بر این نکته معترف بودند که برای جلوگیری از نشست، کج شدن یا فرو ریختن ساختمانشان محتاج آگاهی از شرایط زمین هستند. البته ساختمانهای قدیمی همواره با توجه به تجربیات سازنده بنا و اغلب به روش آزمون و خطا احداث می‌شد. در سال 1776 و زمانی که «کولن» برای اولین بار تئوریهای مربوط به فشار زمین را ارائه داد، استفاده از روشهای تحلیلی در بررسی زمین آغاز شد.

بررسی‌های کولن بر روی دیواره‌های حائل نشان داد که وقتی دیوار حائلی کج می‌شود، گوه‌ای از خاک ناپایدار در پشت آن ایجاد می‌گردد که یک طرف آن ، دیوار و سمت دیگر آن یک سطح گسیختگی است. کولن فشار اولیه وارده به دیوار را به وزن گوه و مقاومت برشی در امتداد سطح برش ، که برحسب اصطکاک داخلی بیان نمود، مربوط کرد. در سال 1871 «اتو مور» فرضیه‌ای عمودی برای مقاومت مصالح زمین شناسی در برابر گسیختگی ارائه داد.

سالها گذشت تا آنکه «ترزاقی» مکانیک خاک را به صورت شاخه‌ای از مهندسی عمران مطرح نمود. دانش مکانیک خاک با اولین کنفرانس بین المللی در مورد مکانیک خاک و مهندسی پی که در سال 1936 میلادی در دانشگاه هاروارد آمریکا برگزار شد، در سطح جهانی تثبیت گردید.

از سالهای دور مهندسان و زمین شناسان مفاهیم مربوط به رفتار مکانیکی سنگها را در معدن‌کاری و صنعت نفت به کار می‌گرفتند، ولی این رشته تا اوایل دهه 60 میلادی مخصوصا تا سال 1996 که اولین کنفرانس بین المللی مکانیک سنگ در شهر لیسبون پرتغال برگزار شد، هنوز به طور رسمی به عنوان شاخه‌ای از دانش مهندسی به حساب نمی‌آمد.

واژه «ژئوتکنیک» اولین بار در سال 1948 میلادی توسط انستیتوی مهندسان ساختمان بریتانیا به کار گرفته شد و به تدریج مفهوم آن غنای بیشتری یافت، تا اینکه در سال 1974 «مهندسی ژئوتکنیک» به عنوان رشته‌ای خاص توسط انجمن مهندسان ساختمان ایالات متحده امریکا نیز به رسمیت شناخته شد.

امروزه واژه ژئوتکنیک به مفهوم مجموعه‌ای مشتمل بر سه دانش مکانیک خاک ، مکانیک سنگ و زمین شناسی مهندسی به کار گرفته می‌شود.

 

زمین و سازه‌های مهندسی

سازه‌های مهندسی صرفنظر از آن که ما آن را مجموعا «محیط شناسی» می‌نامیم ، تاثیر می‌پذیرند. شاید بتوان عناصر تشکیل دهنده محیط زمین شناسی را به نحو زیر به چهار جز مختلف تقسیم کرد:



« فرآیندهای زمین شناسی: چون فرسایش ، رسوب گذاری ، زمین لرزه و آتشفشان

« ساختمانهای زمین شناسی: چون لایه بندی ، گسلها ، کوه یا دره یک رود

« مواد زمین شناسی: چون سنگ و خاک و آب و هوا

«زمان: که همه چیز در ارتباط با آن در تغییر دائم است.

 

مواد و مصالح زمین شناسی از دیدگاه مهندسی

مواد جامد و طبیعی تشکیل دهنده ، بخشهای خارجی زمین را به دو گروه اصلی سنگ و خاک تقسیم می‌کنند.

سنگ : از نقطه نظر زمین شناسی ، سنگ به موادی از پوسته زمین اطلاق می‌شود که از یک یا چند کانی که با یکدیگر پیوند یافته‌اند، درست شده است.

خاک : خاک توده‌ای از ذرات یا دانه‌های منفصل یا دارای پیوند سست است که بر اثر هوازدگی سنگ بطور بر جا تشکیل شده است درجه سخت و سنگ شدگی خاک ناچیز تا صفر بوده و در بسیاری موارد حاوی مواد آلی است و گیاهان می‌توانند بر روی آن رشد کنند.

 

ژئودینامیک

یکی از وظایف مهم زمین شناسی مهندسی تشخیص احتمال وقوع فرآیندهای ژئودینامیکی ، مثل سیل و زمین لرزه ، که شاید بتوان آنها را «بلایای زمین شناسی» نیز نامید، قادرند ضمن ایجاد تلفات جانی ، خسارات جبران ناپذیری نیز به سازه مهندسی وارد آورند. مهندسانی که در پروژه‌های عمرانی و ساختمانی فعالیت دارند، باید از شرایط طبیعی که منجر به بروز این مشکلات می‌شود، آگاهی داشته باشند، تا به این وسیله بتوانند احتمال رخداد هر یک از آنها را در محدوده سازه مورد نظر برآورد نمایند.

 

نقش زمین شناسی مهندسی و مسئولیت ‌های حرفه‌ای

زمین شناسی مهندسی واقعیت‌های علمی مشاهده شده یا اندازه گیری شده را که سرشت فیزیکی یگانه پوسته زمین را توصیف می‌کند به صورت اطلاعات زمین شناسی در می‌آورد و این اطلاعات را بر تشخیص مرز محدودیت‌های مهم فیزیکی که می‌تواند در طراحی ، ساخت و نگهداری هر پروژه مهندسی موثر باشد به دانسته‌های مهندسی تبدیل می‌کند. زمین شناسی مهندسی با ایفای این نقش ویژگیهای زمین شناختی محل اجرای پروژه را که در صورت داشتن شرایط نامطلوب سبب افزایش هزینه و در صورت داشتن شرایط مطلوب سبب کاهش هزینه خواهند شد، مشخص می‌کند. بدین ترتیب زمین شناسی مهندسی را می‌توان صاحب حرفه‌ای دو سویه نگر در نظر گرفت که از یک سو فرآیندهای زمین شناسی را در نظر دارد و از طرفی محصولات مهندسی مورد نظر اوست. بطورکلی مسئولیت‌های حرفه‌ای او را بصورت زیر می‌توان خلاصه کرد:

 

1) توصیف محیط زمین شناختی مربوط به پروژه مهندسی

2) توصیف مواد زمین ، توزیع آنها ، و ویژگیهای فیزیکی- شیمیایی آنها

3) استنتاج پیشینه رویدادهای موثر در زمین مواد

4) پیش بینی رویدادهای آتی و شرایطی که می‌تواند ایجاد شود.

5) توصیه مواد معرف برای نمونه برداری و آزمون

6) توصیه نحوه‌های کار و عمل با مواد و فرآیندهای گوناگون زمین .

7) توصیه یا ارائه معیارهای طراحی استخراج بخصوص در مورد زاویه شیبهای برش در موادی که آزمون مهندسی آنها نامناسب بوده است، یا در جاهایی که عناصر زمین شناسی عامل کنترل پایداری هستند.

8) وارسی حین کار ساختمانی برای تحقیق شرایط.

+ نوشته شده توسط حامد کریمی در دوشنبه 1387/02/09 و ساعت 0 قبل از ظهر | نظر بدهید

پومیس چیست؟

پوكه معدني چيست؟

 پوكه معدني دانه هاي سبك حاصل از فعاليتهاي آتشفشاني است . مزيت عمده پوکه معدني نسبت به مصالح ساختماني مشابه از قبيل شن و ماسه، وزن مخصوص بسيار كم 0)، دارا بودن درجه سختي بالا و نيز تخلخل / آن (حدود 7 فراوان مي باشد. رنگ اين ماده معدني سفيد يا خاكستري مايل به سفيد يا زرد است . پوكه معدني داراي دانه بندي هاي متفاوت از ذرات غباري تا قطعات بزرگ با قطر بيش از 100 ميليمتر است.هر يك از اندازه هاي فوق براي مصارف بخصوصي كاربرد دارند. نمونه اي از نحوه استخراج پوكه معدني به صورت عدسي هايي با قطر 50 تا 100 متر و ارتفاع حدود 5 متر در زير لايه هايي از خاك و سنگ وجود دارد. پس از حفر ترانشه توسط بلدوزر عمليات باطله برداري يعني برداشتن سنگ و خاك از روي لايه هاي پوكه معدني انجام مي شود. درمرحله بعد عمليات بارگيري به كمك لودر صورت مي پذيرد.ماده معدني به وسيله كاميون كمپرسي از محل معدن حمل مي شود.

 سابقه مصرف پوكه معدني مهندسين رومي در گذشته از اين ماده معدني رساختمان هاي باستاني سال 1348 شمسي ( 1969 ميلادي ) استفاده مي کردند . در حال حاضر علاوه بر مصرف داخل ايران به كشورهاي حاشيه خليج فارس، امارات متحده عربي، عربستان و... نيز صادر مي گردد.

**خواص پوكه معدني

 •وزن مخصوص پائين ( 5/ 0 تا 7 / • ) به طوري كه روي آب شناور مي ماند

 • عايق صدا، گرما و سرما

• مقاوم در مقابل آتش سوزي؛ به طوري كه تا 760 درجه سانتيگراد هيچ تغييري در حجم و شكل آن حاصل نمي شود. نقطه ذوب اين ماده معدني 1342 درجه سانتيگراد مي باشد.

 • استحكام؛ بتون و مصا لح تشكيل شده از پوكه معدني از ميزان بالاي دوام نسبت به وزن برخوردار مي باشد. موارد مصرف • جهت شيب بندي بامها و كف ساختمان (دانه ها و ذرات كوچكتر از 40 ميليمتر).

 • براي تهيه بلوكهاي سبك سقفي و ديواري، مو زائيك سبك، بتون سبك، براي قطعات باربر سبك و قطعات جدا كننده ( دانه ها و ذرات كوچكتر از 15 ميليمتر)  • بعنوان عايق حرارت براي سردخانه ها، گرمخانه ها و پوشش لوله هاي حرارتي (دانه هاي 2 تا 40 ميليمتر)

• براي استفاده كشاورزي در مناطق كم آب به دليل خاصيت جذب و نگهداري آب (از ذرات ريز تا دانه هاي 30 ميليمتري)

• براي رنگبري پارچه ها (قطعات 20 تا 50 ميليمتري)

• براي استفاده در ساختمان سدها، اسكله ها و پلها (ذرات پودر مانند)

 • نكته قابل توجه اينكه بتون ساخته شده از پوكه معدني علاوه بر سبكي، در مقابل عوامل مختلف مختلف محيطي نيز داراي استحكام و مقاومت فوق العاده اي مي باشد.

• مخلوط اين ماده با آهك شكفته تشكيل نوعي سيمان طبيعي را مي دهد كه در زير آب و بيرون آب سخت مي گردد در صنعت سيمان مي توان از اين م اده معدني به عنوان يكي از اجزاء مهم تشكيل دهنده سيمان استفاده نمود.

•درصد اختلال تا 40 % سيمان پرتلند پوزولان

 •درصد اختلاط بيش از 40 % سيمان پوزولاني

 

 

پوکه معدني قزلجه کند 3 و فروش مستقيم از معدن

 

قيمت انواع پوکه در سايزهاي مختلف

پوکه بادامي بر حسب متر مکعب 4500 تومان
پوکه فندوقي بر حسب متر مکعب 6000 تومان
پوکه نخودي بر حسب متر مکعب 6500 تومان
پوکه عدسي بر حسب متر مکعب 7000 تومان
ماسه بر حسب تن 3000 تومان



مشخصات پوکه معدني

پوکه معدني قروه متشکل از گدازه هاي آتشفشان است که پس از رسيدن به سطح زمين سرد شده و به صورت دانه هاي ريز و درشت متخلخل تشکيل گرديده و داراي مشخصات زير مي باشد:
• کيفيت و استحکام بسيار بالاتر از پوکه ليکا و دماوند
• بسيار بصرفه (هزينه اي تمام شده بسيار کمتر از پوکه ليکا و دماوند)
• سبک و دوام طولاني (داراي وزن حجمي700 تا 800 کيلو گرم برمتر مکعب)
• کاهش انتقال صدا
• مقاوم در برابر انقباض و انبساط
• ضد حشرات و موريانه
• عايقي فوق العاده
• عايق حرارت و برودت و ضد حريق (نقطه ذوب 1342 درجه و تا 760- درجه مقاوم است)
• پوکه مصرفي در ترکيب با سيمان داراي قابليت بالاي نگهداري آب مي باشد که موجب مي شود مقاومت بتن ساخته شده بالا رود.
• و ازمهمترين ويژگي اين محصول استحکام بسيار بالادرترکيب با سيمان و وزن بسيارسبک ميباشد.



مواردمصرف:


از اين ماده ارزشمند براي شيب بندي پشت بام ,ساخت بلوک هاي سبک _ موزاييک و پر کردن سطوح مختلف ساختمان و ... استفاده مي شود.
1-ماسه پوکه:به دليل وزن بسيارکم نسبت به ماسه معمولي(شسته/رودخانه اي)درکارکاه هايساخت بتن ,بلوک زني(ديواري/سقفي)وپرنمودن سطح لوله کشي هاي ساختماني و ...مورداستفاده قرارمي گيرد.
2-پوکه عدسي:به دليل اندازه ووزن بسيارکم درکارگاه هاي توليد بلوک هاي سقفي بسيار سبک مورد استفاده قرار ميگيرد .
3-پوکه نخودي:موارد مصرف زيادي داردازجمله شيب دارکردن سقف ساختمانها و هم سطح نمودن کف طبقات و..
4-فندوقي وبادامي: همانند پوکه نخودي ميبا شند و بعلت سايز بزرگتر قيمت کمتري هم دارد.
5- موارد مصرف سنگ پوکه در تصفيه خانه هاي آب و فاضلاب سد سازيها پلها و...مورد استفاده قرار مي گيرد.
6-تقويت کننده خاک
7- جهت صيقل دادن ظروف نقرهاي و قطعات فلزي
8-در اثر مخلوط شدن با آهک تشکيل نوعي سيمان سخت را مي دهد
9-روکش سياه سطح آسفالت






 

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و پنجم اردیبهشت 1391ساعت 13:36  توسط شکراله قدیر  |